Cilt Kanserinin Türleri: Farkları Anlamak

 

 

Cilt kanserleri, kaynaklandıkları hücre tipine göre üç ana gruba ayrılır. Her birinin özellikleri ve tehlike potansiyeli farklıdır:

1. Bazal Hücreli Cilt Kanseri (BCC):

   •  

     En sık görülen türdür; her 10 cilt kanserinden 8'i bazal hücreli kanserdir.

   • Cildin en üst tabakasındaki

     bazal hücrelerin değişime uğramasıyla oluşur.

   • Genellikle

     yavaş bir gelişim gösterir, cildin diğer bölgelerine veya organlara yayılmaz (metastaz yapmaz).

   • Bu özellikleri nedeniyle

     nadiren hayatı tehdit eder.

2. Skuamöz (Yassı) Hücreli Cilt Kanseri (SCC):

   • Yaygın olarak görülen ikinci kanser türüdür.

   • Bu kanser türü

     lenf bezlerine ve iç organlara yayılma potansiyeline sahip olduğu için teşhis edildiğinde tedavinin hemen başlatılması gerekir.

   • Zamanında ve doğru tedavi edilmezse

     ölümle sonuçlanabilir.

3. Melanom:

   • En nadir görülen ancak aynı zamanda

     en tehlikeli cilt kanseri türüdür.

   • Erken teşhis edilmediği takdirde hızla yayılarak

     ölümcül olabilir.

   • Erken evrede teşhis edilirse, hastanın tam olarak tedavi edilmesi mümkündür.

   • Özellikle

     farklı renklerde ve sınırları düzensiz, tam olarak seçilemeyen benlerin melanoma dönüşme riski bulunmaktadır.

 

Hastalığın Sinyalleri: Ciltteki Hangi Değişikliklere Dikkat Edilmeli?

 

Cilt kanserleri belirli bir boyuta ulaşana kadar belirti vermeyebilir ve her kişideki belirtiler aynı olmayabilir. Aşağıdaki değişiklikler öncü bulgular olabilir ve mutlaka bir doktor tarafından değerlendirilmelidir:

• Ciltte

  yeni ortaya çıkan bir büyüme veya leke.

•  

  Mevcut bir kitle, ben veya lekelenmede boyut artışı olması.

•  

  Üç ay içinde iyileşmeyen cilt yaraları veya ülserler.

• Bu leke veya yaraların

  kaşınması, acıması, kanaması, pullanması veya kabuk bağlaması. (Cilt kanserleri ancak çok büyük boyutlara ulaştığında kanama ve ağrıya neden olabilir. )

Spesifik Lezyon Görünümleri:

• Ciltte görülen küçük, kabarık, düzgün ve

  parlak lezyonlar.

• Küçük, kabarık,

  kırmızı veya kahverengi-kırmızı renkli lezyonlar.

• Düz, sert, kırmızı veya kahverengi ve

  kabuksu lezyonlar.

•  

  Yara izine benzeyen ve kalıcı olan lezyonlar (melanom dışı cilt kanserinin olası bir bulgusudur).

Kanser Öncüsü Durum: Aktinik Keratoz

•  

  Aktinik keratoz, güneş hasarı olan deride ortaya çıkan ve kansere dönüşme potansiyeli olan bir durumdur. Belirtileri arasında ciltte sert, pürtüklü, pembe, kırmızı veya kahverengi, kabarık, kabuksu alanlar ve alt dudakta dudak kremi ile geçmeyen inatçı çatlama ve soyulma yer alır.

 

Risk Faktörleri: Kimler Daha Fazla Dikkat Etmeli?

 

•  

  Cilt Rengi ve Güneş: Açık tenli, sarışın, mavi veya yeşil gözlü, çilli olmak ve doğal veya yapay güneş ışığına (solaryum) aşırı maruz kalmak.

•  

  Yaş ve Cinsiyet: Güneşe maruziyet süresi uzadığı için ileri yaşta risk artar. Erkeklerde bazal hücreli kanser kadınlara göre iki kat, yassı hücreli kanser ise üç kat daha fazla görülür.

•  

  Tıbbi Geçmiş: Ciltte yanık veya yara izi olması , kronik cilt enfeksiyonları veya ülserleri bulunması , daha önce cilt kanseri geçirmiş olmak , sedef hastalığı nedeniyle ilaç veya PUVA (ultraviyole ışın tedavisi) tedavisi almış olmak , radyoterapi (ışın tedavisi) almış olmak ve organ nakli gibi nedenlerle bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaç kullanmak.

•  

  Diğer Faktörler: Arsenik gibi kimyasallara, böcek ilacı yapımında kullanılan ağır metallere, parafine, kömür ve katrana maruz kalmak , sigara içmek (yassı hücreli kanser riskini artırır) ve Human Papillomavirüs (HPV) enfeksiyonu (cinsel bölge ve makatta siğillere neden olan tipleri riski artırır).

 

Korunma: Cildiniz İçin Atabileceğiniz Adımlar

 

1. Güneşten Akıllıca Korunun:

   • Güneş ışınlarının dik geldiği

     10:00-16:00 saatleri arasında doğrudan güneşe maruz kalmaktan kaçının.

   • Çocuklara

     gölge kuralını öğretin: Gölgenizin boyu sizden daha kısaysa, güneş ışınları en güçlü demektir ve korunma zamanıdır.

   • Güneşten korunmak için tişört gibi koruyucu giysiler giyin, geniş kenarlı şapkalar takın, UV korumalı güneş gözlüğü kullanın ve geniş spektrumlu güneş koruyucu kremler sürün.

   •  

     Solaryum gibi yapay bronzlaşma yöntemlerinden kesinlikle uzak durun.

2. Sağlıklı Alışkanlıklar Geliştirin:

   • Ciltte güneş ışığı etkisiyle üretilen ve bazı kanserlere karşı koruyucu etkisi olan D vitaminini ihmal etmeyin. Bunun için güneşin kızgın olmadığı saatlerde güneşlenmek yeterlidir.

   • Arsenik ve böcek ilaçları gibi kimyasallara maruz kalmaktan kaçının.

   • Cildinizde ortaya çıkan yara, ülser veya siğil gibi iyileşmeyen lezyonlar için mutlaka hekime başvurun ve tedavisini sağlayın.

 

Erken Teşhisin Anahtarı: Kendi Kendine Cilt Muayenesi

 

Cilt kanserlerinin çoğu, düzenli cilt muayeneleriyle erken evrede teşhis edilebilir. Bu nedenle, tercihen ayda bir kez kendi kendinize cilt muayenesi yapmanız çok önemlidir.

•  

  Hazırlık: Muayeneyi iyi aydınlatılmış bir odada, bir boy aynasının önünde yapın. Sırt, kafa derisi gibi görmesi zor alanlar için bir el aynası kullanın veya bir yakınınızdan yardım isteyin.

•  

  İlk Muayene: Cildinizi ilk kez incelerken, tüm yüzeyi yavaşça ve dikkatlice gözden geçirin. Benlerinizin, çillerinizin ve diğer lekelerinizin yerlerini ve görünümlerini öğrenin ki gelecekteki değişiklikleri fark edebilesiniz.

• Adım Adım Kontrol:

  1.  

     Ön Cephe: Aynaya bakarak yüzünüzü, kulaklarınızı, boynunuzu, göğsünüzü ve karnınızı kontrol edin. Kadınlar, cildin alt kısmını kontrol etmek için göğüslerini kaldırmalıdır.

  2. Kollar ve Eller: Koltuk altlarınızı, kollarınızın her iki tarafını ve avuç içlerinizi kontrol edin. Parmak aralarınıza ve tırnaklarınızın altına bakmayı unutmayın.

  3. Bacaklar ve Ayaklar: Bacaklarınızın önünü, arkasını ve yanlarını inceleyin. Ayak tabanlarınızı, parmak aralarınızı ve tırnak altlarınızı kontrol edin.

  4. Sırt ve Arka Bölgeler: El aynası yardımıyla veya bir yakınınızdan yardım alarak ensenizi, sırtınızı, kalçalarınızı ve bacaklarınızın arka kısımlarını kontrol edin.

  5. Kafa Derisi: Saçlarınızı ayırarak veya bir tarak yardımıyla kafa derinizi dikkatlice inceleyin. Bu bölge için bir yakınınızdan yardım istemek en etkili yöntemdir.

Bu muayene sırasında sizi endişelendiren, yeni ortaya çıkmış veya görünümü değişmiş herhangi bir leke fark ederseniz, mutlaka bir doktora göstermeyi unutmayın.